UIA 2005 - İSTANBUL DÜNYA MİMARLIK KONGRESİ
İstanbul Deklarasyonu

XXII. Dünya Mimarlık Kongresi için Dünyanın dört bir köşesinden gelerek Doğu ve Batı uygarlıklarının ve varlıklı kuzeyle yoksul güneyin ara kesitinde, dünya mirası İstanbul'da buluşan mimarlar, geleceğe dönük umut ve önerilerini bu deklarasyonla dünya kamuoyuna sunarlar.

UIA, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yıkılan kentlerin yeniden inşası için mimarların dayanışmasıyla oluşmuştur. 57. kuruluş yılındaki İstanbul Kongresi de dünya mimarisinin doğduğu bölgelerden Mezopotamya'nın çağdaş kentlerini yıkan bir savaşla aynı dönemde yapılmıştır. Bu nedenle Kongre'nin birincil dileği, kentleri ve mimariyi yok eden savaşların sona erdiği bir dünyanın yaratılmasıdır.

Dünyanın ideolojik olarak en sorunlu bölgesindeki laik ve çağdaş kimlikli ülkesinde, kuruluşundan bu yana Atatürk'ün "Yurtta Barış Dünyada Barış" ilkesinin yönlendirdiği bir düşünce ortamında toplanan XXII. Kongre, insanların mutluluğunu amaç edinen bir mimarlık ve kent ortamının, küresel güvenliğin temel taşlarından biri olduğuna inanmaktadır.

Kentleri mimari içeriğinden ve yaratıcılığından uzaklaştırarak, mekanik üretim ve tüketim merkezleri, hatta para basma makineleri olarak gören küresel politikalar kent ve mimarinin organik bütünlüğünü tehdit etmektedir. Ancak bu sadece mimarlığın değil, insanların temel sorunudur. Çünkü toplumların kendi değerlerine ve insan değerlerine yabancılaşması nedenidir. Temelde kent, tarih boyunca barış, insan hakları, demokrasi ve kültürel kimlik gibi uygarlık bileşeni erdemlerin doğduğu yerdir. Ve bu erdemler mimari ile birlikte oluşmaktadır. UIA 2005'in teması olan "Kentler ve Mimarlık" bağlamında Kongre, kent ve mimarlık olguları arasındaki kavramsal çözülmenin ve ayrışmanın, siyasal, ekonomik ve teknolojik nedenlerini sorgulama gerekliliğinin birincil önemini vurgulamaktadır.

Küreselleşme bu erdemleri yok eden bir süreç olmamalıdır. Bu sürecin bu günkü gelişme stratejisinin dünya için büyük bir tehlike olduğuna inanan XXII. Kongre, Kentler ve Mimarlığın yeniden buluşmasının öncelikli koşullarını;
- Yaşamı ve çevreyi tahrip eden tüketim ekonomisinin yerine yoksulluğu önleyecek bir üretim ekonomisi;
- Toplumların kültürel kimliğini yok etmeyen bir mimarlık ve çevre öğretisi;
- Barışın bütün politikalardan önce gelen mutlak varlığı;
- Ulusları köleleştiren bir uluslararası egemenlik mekanizması yerine, öz kaynaklarının talanına izin vermeyen bir uluslararası işbirliği;
- Ve bilginin evrenselliği,
olarak belirlemekte; bu ilkelere dayalı insancıl, kültürel ve uygarlıkları gözeten bir küreselleşme için ulusal ve uluslararası tüm ortamlarda tüm kesimler arasında işbirliği ve ortaklık önermektedir.

XXII. Dünya Mimarlık Kongresi, İstanbul'da bu saptamaları yaparken;
- Barınmanın bir temel insan hakkı olduğu gerçeğiyle birlikte kentlere göç edenlerin ve fakirlerin yerleşme sorunlarını, sağlık ve eğitim kadar kutlu bir hak olarak kabul eden; bu bağlamda kent topraklarının rant aracı olmaktan kurtulmasını sağlayacak politikalar ve bu düşüncelerin gelişmesini sağlayan kavramsal açılımlar;
- Kent topraklarına bir rant alanı olarak bakmaktan uzaklaşmış, yaşanabilir ve mutlu olunan ortamlar yaratmaya öncelik veren belediyeler ve hükümetler;
- Tarihsel birikimlere dayalı kültürlerin evrensel değerlerle buluşmasını sağlayan bir kent ve mimarlık politikası, ve bu amaçla tarihsel kalıtın insanlığın ortak mirası olarak bugünle bütünleşmesinin sağlanması;
- Çağdaş mimarlığın tarihsel mimari emeği ve yaratıcılığı dışlayan değil, bu birikimi kendi "bellek" zenginliği olarak da değerlendirerek, kimlikli yarınları hedefleyen bir bugünü yansıtacak özde gelişmesi;
konularında dünya mimarlarının ortak düşüncelerini yansıtmaktan onur duymakta; bu bildirgenin kentleşme, mimarlık, çevre ve kültüre bağımlı kalkınma politikalarında tüm kesimlerle birlikte hükümetlerce değerlendirilmesi dileğini ilan etmektedir.

07.Temmuz.2005-İstanbul